د پاکستان نومیالي علمي او سياسي شخصیت، د خيبر پښتونخوا پخوانی د صوبايي اسمبلۍ غړی او جید عالم دین، شیخ الحدیث مولانا محمد ادریس ترنګزئی، د سهشنبې په سهار د چارسدې ولسوالۍ د اتمانزۍ په سیمه کې په یو منظم قاتلانه برید کې شهید کړای شو. دغه دردناک پېښه د سهار شاوخوا اووه نيمې بجې هغه مهال رامنځته شوه، کله چې مولانا د معمول مطابق د دورۀ حدیث درس ورکولو لپاره جامعۀ دارالعلوم اتمانزۍ ته روان و
د برید تفصیلات
د پولیسو د سرچینو په وینا، نامعلومو وسلهوالو هغه مهال د مولانا پر موټر ناتاره ډزې وکړې، کله چې هغه مدرسې ته نږدې ورسېد. د برید په نتیجه کې مولانا سخت ټپي شو او روغتون ته د لېږد پر مهال يې ساه ورکړه، په داسې حال کې چې د هغه دوه ساتونکي هم سخت ټپیان شوي دي. د شهادت خبر له خپرېدو سره سم زرګونه مریدان د چارسدې ډياېچکيو روغتون ته ورسېدل، فضا د غم نه ډکه شوه او قهرجنو خلکو د تنګي سړک وتاړه او سخت احتجاجونه يې وکړل
المرصاد کمپاین او د مولانا شهادت
د شیخ الحدیث مولانا ادریس ترنګزئي شهادت یوازې یو تصادفي پېښه نه، بلکې یوه سنجول شوې دسیسه بلل کېږي. په خپل وروستي د جمعې خطبه کې، مولانا د پاکستان د ریاستي پالیسۍ او د پوځ مشر فیلډ مارشل عاصم منیر د سیمې د امن لپاره د اقداماتو ښکاره ملاتړ کړی و. له همدې وروسته، د پولې هاخوا د افغان استخباراتو تر اغېز لاندې د “المرصاد” پروپاګنډه شبکې او د افغان طالبانو اړوند ټولنیزو رسنیو له لوري د هغه پر ضد زهرجنه کمپاین پیل شو
المرصاد په پښتو ژبه اوږدې لیکنې خپرې کړې چې پکې مولانا ته “د دولت اله” ویل شوی، د هغه علمي سپکاوی شوی او ښکاره د مرګ ګواښونه ورته شوي وو. شنونکي وايي، د همدې ګواښونو عملي بڼه نن د دغه بزدلانه برید په توګه ښکاره شوه. دا هم د یادونې وړ ده چې د افغان طالبانو د اوسني مشرتابه ډېری کسان د مولانا شاګردان پاتې شوي، خو بیا هم یوازې د سیاسي اختلاف او د پاکستان د ملاتړ له امله هغه په نښه شو، چې دا یو ژور نظریاتي ټکر ښيي
علمي او تدریسي خدمات
مولانا محمد ادریس په ۱۹۶۱ کال کې د ترنګزۍ په یوه علمي کورنۍ کې زیږېدلی و. د هغه پلار مولانا حکیم عبدالحق او نیکه مفتي شهزاده لوړپوړي علما وو، او هغه د زینت المحدثین مولانا حسن جان شهید رحمه الله زوم و. نوموړي له تېرو ۳۰ کلونو راهیسې د بخاري شریف او ترمذي شریف درس ورکاوه. هغه هم مهاله د دارالعلوم نعمانیه اتمانزۍ او د سیمې د سترې دیني مدرسې دارالعلوم حقانیه کې د شیخ الحدیث په حیث دنده ترسره کوله، چې زرګونه زده کوونکي يې له درسي حلقې برخمن وو
سیاسي او مصالحتي رول
مولانا ادریس د صوبايي اسمبلۍ پخوانی غړی هم پاتې شوی. هغه په ۲۰۰۴ کال کې د خیبر پښتونخوا اسمبلۍ څخه د شریعت بل په منظورولو کې مهم رول لوبولی و. د مولانا سمیع الحق شهید له وفات وروسته، هغه د پاک-افغان اړیکو او سولې هڅو کې یو باوري نوم ګڼل کېده. په ۲۰۲۴ کال کې يې د مولانا فضل الرحمان سره یوځای افغانستان ته سفر کړی و، چې هلته یې د طالبانو له مشر ملا هیبت الله اخوندزاده او نورو چارواکو سره مهمې لیدنې کړې وې، چې موخه يې د ټي ټي پي مسئلې سولهییز حل و
اندېښنې او روان وضعیت
په خیبر پښتونخوا کې د تندلارو له خوا د دیني عالمانو پرلهپسې په نښه کول یوه جدي اندېښنه ګرځېدلې ده. څه موده وړاندې یو بل عالم، شیخ یوسف افریدی، هم په ورته برید کې شهید شوی و. د دې پېښو دوام ښيي چې د علم او اعتدال استازي په قصدي ډول له منځه وړل کېږي
د جنازې اعلان
د کورنۍ د معلوماتو له مخې، د شیخ الحدیث مولانا محمد ادریس ترنګزئي د جنازې لمونځ به نن، د مې ۵مه، د سهشنبې په ورځ ماښام ۵:۳۰ بجې د هغه په پلرني کلي ترنګزئي، چارسده کې ادا شي