د ډیورنډ کرښې په شاوخوا کې روان خاموش بدلونونه یو ځل بیا د سیمې پیچلې جغرافیایي سیاست د نړیوالو پام ځان ته اړوي. د راپورونو له مخې د کونړ ولایت د سرحدي سیمې «غدوانا» کې د ځایي مشرانو او د پاکستاني قبایلي استازو ترمنځ وروستیو اړیکو ګڼې پوښتنې راپورته کړې دي. ځینې کړۍ دا د نورستان په لاره د یوې نوې جغرافیایي پرمختیا په توګه یادوي، چیرې چې قبایلي اړیکې د رسمي سرحدونو پر ځای زیات اغېزمن ښکاري
د سرحدي ناستې او د اوربند هڅې
د معلوماتو له مخې په سرحدي سیمو کې د ځایي مشرانو او د پاکستاني قبایلي ولسوالیو د استازو ترمنځ یوه مهمه ناسته ترسره شوې چې هدف یې د سرحدي کړکېچ کمول او اوربند و. په دې ناسته کې د باجوړ یو وتلی قبایلي مشر حاجي لالي شاه پشتونیار د منځګړي مهم رول ادا کړ. د نوآ پاس په حساسه سیمه کې د دې تفاهم له مخې پرېکړه وشوه چې طالبان به ځینې پوځي تاسیسات له سرحدي کرښې شا ته انتقالوي او د “بفر زونونو” په نوم شخړیزې سیمې به خالي پرېښودل شي.
نقادان دا وروستي پرمختګونه د برتانوي استعمار له دورې سره تړي، کله چې هم د سرحدي قبایلو سره مستقیم تړونونه کېدل او مرکزي واک کمزوری کېده. د شنونکو په وینا پاکستان په هغو سیمو کې چې د طالبانو نفوذ کمزوری دی، له ځایي قبایلو سره اړیکې پراخوي، څو داسې یوه “محافظتي پټه” رامنځته کړي چې د سرحدي نفوذ مخه ونیسي.
امنیتي اړتیا که نوې جیوپولیټیک بدلون؟
ځینې شنونکي دا حالت عملي اړخ ته ګوري او وایي چې د پاکستان سرحدي سیمې له کلونو راهیسې له وسلهوالو کړکېچونو سره مخ دي، نو اسلاماباد اوس د ځایي تړونونو له لارې ثبات غواړي. خو لا هم دا پوښتنه پر ځای پاتې ده چې آیا دا یوازې لنډمهاله امنیتي تدابیر دي، که د ډیورنډ کرښې په شاوخوا کې د یوې نوې جغرافیایي واقعیت د رامنځته کېدو پیل چې د راتلونکو کلونو د سیمې سیاسي نقشه بدلولای شي