د سند طاس تړون ځنډول: د پهلګام پېښه بې بنسټه پلمه او د هند قانوني انحراف

د نړیوالو اړیکو او تړونونو په تاریخ کې “د سند طاس تړون” هغه مهم سند بلل شوی چې د جګړو او سختو ترینګلتیاوو سره سره یې د پاکستان او هند ترمنځ د اوبو وېش نظام ژوندی ساتلی دی. خو په دې وروستیو کې د هند له لوري د دې تړون یو اړخیز ځنډول نه یوازې د سیمې پر ثبات پوښتنې راولاړې کړې دي، بلکې د نړیوال قانون اخلاقي او حقوقي بنسټونه یې هم زیانمن کړي دي. هند د دې اقدام لپاره د “پهلګام پېښه” پلمه ګرځولې، خو حقوقي او شواهدي ارزونه ښيي چې دا جواز ډېر کمزوری دی

د نړیوالو اصولو سرغړونه

د هند د اقدام تر ټولو کمزوری اړخ یې قانوني حیثیت دی. د نړیوال قانون بنسټیز اصل دا دی چې هېوادونه باید خپلو لاسلیک شوو تړونونو ته ژمن پاتې شي. د سند طاس تړون کې داسې هېڅ ماده نشته چې یو اړخ ته د یو طرفه ځنډولو اجازه ورکړي. دا کړنه نه یوازې د تړون له روحیې سره په ټکر کې ده، بلکې د هند نړیوال اعتبار ته هم زیان رسولی شي

د شواهدو نشتوالی

هند تر اوسه د پهلګام پېښې د پاکستان سره د تړاو لپاره کوم داسې ثبوت نه دی وړاندې کړی چې نړیوالو ادارو منلی وي. کله چې د کوم ادعا تر شا مستند شواهد نه وي، نو هغه یوازې یو سیاسي تور پاتې کېږي. د ناموثقو ادعاوو پر بنسټ دومره ستره پرېکړه دا ښيي چې پالیسي د شواهدو پر ځای سیاسي ګټو ته تابع شوې ده.

د شفافیت کمښت

د هند دریځ هغه مهال لا کمزوری ښکاري چې د ملګرو ملتونو د استازو پوښتنو ته ځواب نه ورکوي. شفافیت او حساب ورکونه د هر قانونپال نظام بنسټونه دي. د نړیوالو پوښتنو له پامه غورځول دا څرګندوي چې د هند سره قوي حقوقي دفاع نشته. برعکس، پاکستان تل د نړیوالو تحقیقاتو ملاتړ کړی او همکارۍ ته چمتو پاتې شوی دی

د بشري بحران خطر

پاکستان یو ښکته بهېدونکی هېواد دی چې کرنه، انرژي او انساني ژوند یې د همدې اوبو پورې تړلی دی. د هند دا اقدام د نړیوالو اوبو قوانینو له مخې د “اوبو یرغل” بلل کېدای شي د اوبو سیاسي کول کولی شي سیمه د یو نوي اقتصادي او بشري بحران پر لور بوځي

پایله

د هند دا چلند د نړیوالو تړونونو پر باور اغېز کوي او د شخړو د حل موجود میکانیزمونه کمزوري کوي. اړتیا ده چې هند له یو اړخیزو پرېکړو ډډه وکړي او د نړیوال قانون درناوی وکړي. که نه، دا ډول کړنې به یې په نړیواله کچه منزوي کړي او د جنوبي اسیا لپاره به اوږدمهاله منفي پایلې ولري