پاکستان په هممهاله توګه له افغانستان سره یوه پراخه پوځي کمپاین پر مخ وړي، او په ورته وخت کې په اسلامآباد کې د امریکا او ایران ترمنځ خبرې هم منځګړیتوب کوي، چې دا د دغه هېواد د جیوپولیټیک نفوذ د پراخېدو او د دوو جبهاتو د مدیریت د زیاتېدونکې پېچلتیا څرګندونه کوي.
دا یو ځانګړی ډول جرأت یا ښايي ستراتیژیک لید دی چې یو هېواد په یوه جبهه کې د امنیتي عملیاتو مشري کوي او په بل لوري کې د لوړې کچې سولې خبرې کوربه وي. پاکستان په ۲۰۲۶ کال کې همدا کار کړی دی. د اسلامآباد سېرینا هوټل د امریکا او ایران د لوړ پوړو خبرو لپاره د مرکز په توګه بدل شوی، په داسې حال کې چې د پاکستان دقیق پوځي عملیات د ننګرهار او خوست په سیمو کې روان دي. دا حالت د دې لسیزې له تر ټولو عجیب ستراتیژیکو تضادونو څخه ګڼل کېږي. دا چې دا دوه اړخیزه تګلاره د پاکستان د جیوپولیټیک مهارت نښه ده او که د سختو ازموینو پیل، دا هغه پوښتنه ده چې د هېواد راتلونکی به ټاکي.
لوېدیځه جبهه: د “غضبالحق عملیات” او د ستراتیژیک فشار بار
د پاکستان او افغانستان ترمنځ پراخ شخړه هغه مهال پیل شوه کله چې اسلامآباد ادعا وکړه چې د افغانستان خاوره د تحریک طالبان پاکستان او نورو وسلهوالو ډلو د پټنځای په توګه کارول کېږي. کله چې د قطر په منځګړیتوب د ۲۰۲۵ کال اوربند په عملي ډول ناکام شو او نښتې دوام وموند، وضعیت لا خراب شو.
وروسته په ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ په میاشت کې پاکستان د یو لړ سختو بریدونو سره مخ شو: په بلوچستان کې څو بریدونه، په اسلامآباد کې د شیعه جومات ځانمرګی برید چې ۳۶ کسان پکې ووژل شول، او په باجوړ کې پر یوه پوسته برید چې ۱۱ سرتېري او یو ماشوم پکې وژل شوي وو. د دې پېښو وروسته پاکستان پرېکړه وکړه چې ستراتیژیک حد اوښتی دی.
د فبرورۍ په ۲۱مه شپه ناوخته، په راپورونو کې ویل شوي چې پاکستان د ننګرهار، پکتیکا او خوست په برخو کې هوايي بریدونه کړي دي.
دا محدود ضدترهګریز عملیات ژر پراخ پوځي کمپاین ته واوښتل. پاکستان اعلان وکړ چې د افغانستان پر ضد یې “جګړه” پیل کړې او د “غضبالحق عملیات” یې پيل کړل، چې په کې د کابل، کندهار، پکتیا، ننګرهار، خوست او پکتیکا په ګډون ګڼو سیمو کې هوایي او ځمکني بریدونه شامل وو.
پاکستان اوس د طالبانو حکومت د شریک په توګه نه، بلکې د هغو ژمنو د ماتونکو په توګه ګوري چې د سیمهییز امنیت لپاره شوې وې. دا لیدلوری جګړه د سخت حساب ورکونې د نظریې تر کچې رسوي.
د راپورونو له مخې، تر ۱۸۰ زیاتې وسلهوالې اډې له منځه وړل شوي او لسګونه مرکزونه نړول شوي دي. خو د جګړې تلفات هم درانه دي، د دواړو لورو له خوا د سلګونو ملکي کسانو د مرګ ژوبلې راپورونه ورکړل شوي دي.
اسلامآباد د نړۍ د سولې ناڅاپي منځګړی
په همدې وخت کې، په اسلامآباد کې د سېرینا هوټل په زینتي دهلیزونو کې، پاکستان د نړۍ د دوو ستر رقیبو هېوادونو ترمنځ د مستقیمو خبرو کوربه و.
د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف او د پوځ مشر عاصم منیر د دواړو خواوو له لوري د اوربند په اعلان کې یاد شول، چې دا د بېساري باور نښه وه.
دغه باور تصادفي نه و. عاصم منیر له امریکا سره کاري اړیکې پیاوړې کړې او له ایران سره هم د اړیکو چینلونه لري. پاکستان د امریکا ۱۵ مادیز وړاندیز ایران ته ورساوه او د منځګړیتوب رول یې ولوباوه.
د اپرېل ۱۱–۱۲ خبرې تاریخي وې، ځکه دواړه هېوادونه مخامخ کېناستل، چې دا د ۱۹۷۹ وروسته لومړی مستقیم لوړپوړی تماس ګڼل کېږي. خبرې ۲۱ ساعته وغځېدې، خو پایله یې بشپړه نه وه.
امریکا وویل چې ایران لا نه دی منلی، او ایران امریکا د سختو غوښتنو په وړاندې تورنه کړه. خو د خبرو بهیر روان پاتې شو.
پاکستان خپل رول پیاوړی کړ او اوس هم منځګړیتوب روان دی. حتی د اپرېل تر ۱۶مې پورې خبرې دوام لري او د بل پړاو لپاره تیاری روان دی.
سرچینې، فشارونه او محدودیتونه
اقتصادي وضعیت د پاکستان لپاره ډېر سخت دی. پور ۱۳۸ میلیارد ډالرو ته رسېدلی، د تېلو او ګازو بیې لوړې شوې دي، او د افغانستان سره سوداګري ۵۶٪ کمه شوې ده.
دا حالت د دولت پر ظرفیت فشار راوړي، خو د بشپړ سقوط نښه نه ده.
سیاسي لحاظه، د خلکو دننه اختلافات شته، خو د پوځ او دولت جوړښت لا هم پیاوړی دی.
په نړیواله کچه، پاکستان د یو داسې هېواد په توګه راڅرګند شوی چې د مختلفو قدرتونو ترمنځ توازن ساتي.
چین، امریکا او منځني ختیځ سره اړیکې روانې دي، که څه هم حساس دي.
پایله: ستراتیژیک توازن که خطرناک ازمایښت؟
لنډ ځواب دا دی: تر اوسه پورې هو — پاکستان دا دوه اړخیزه تګلاره پرمخ وړلی شي، او ځینې ستراتیژیکې ګټې هم ترلاسه کوي.
په افغانستان کې نظامي فشار د ترهګرو شبکو توان کم کړی دی.
په ایران–امریکا منځګړیتوب کې پاکستان خپل نړیوال رول پیاوړی کړی دی.
خو اوږدمهاله بریا به د ادارې پیاوړتیا او ښه همغږۍ ته اړتیا ولري.
پاکستان نن د یوې تاریخي مرحلې په درشل کې دی — په یوه وخت کې جګړه، منځګړیتوب او نړیوال سیاست پرمخ وړي.
نړۍ اسلامآباد ته ګوري، او اسلامآباد هم په تدریج سره د نړۍ د پېښو په جوړولو کې ونډه اخلي