په افغانستاني کډوالو باندې د جرمونو د زیاتوالي له امله د هیواد پریښودو ګواښ

وروستیو پېښو چې د بهر هیوادونو کې د افغان وګړو له خوا ترسره شوي، د لویدیځو هېوادونو او ګاونډیو هېوادونو جدي اندېښنې راپورته کړې دي. په متحده ایالاتو کې، په نومبر ۲۰۲۵ کې یو افغان کډوال د سپینې ماڼۍ څنګ ته دوه ملي ګارډ سرتیري ووژل. پلټنو څرګنده کړه چې دې پېښې د افغانستان د افراطی ډلو سره اړیکې لرلې

په برطانیه کې هم اندېښنې زیاتې شوې دي: دوه افغان تنکي ځوانان د یوې ۱۵ کلنې نجلۍ د تښتونې او جنسي تېري په جرم محکوم شول. نور افغان کډوال، لکه موسیفر هوتک او احمد ملاخیل، د جنسي تېري او تاوتریخوالي جرمونو له امله زنداني شول په جرمني کې هم په ۲۰۲۵ کې د افغان پناه غوښتونکي لخوا په یوه پارک کې چاقو وهل دوه کسان ووژل او څو نور ټپیان شول

دا پېښې د حکومتونو هڅه اړولې چې د ویزو او پناه غوښتنې پالیسۍ بیا وڅیړي. په برطانیه کې د کورنیو چارو وزیره شبانه محمود د افغان کډوالو لپاره د ویزو “بیړنی بریک” معرفي کړ، ځکه چې د سخاوت ناوړه ګټه اخیستنه او د پناه غوښتنې سیستم ناوړه کارول شوي و

د سیمې هیوادونو کې د اخراج زیاتوالی

ګاونډي هېوادونه هم اقدامات ټینګ کړي دي. ایران له ۲۰۲۲ راهیسې تر ۱.۱ میلیون څخه ډېر افغانان ایستلي او د نورو اخراجونو پلان لري. پاکستان هم سلګونه زره افغانان بیرته لېږلي او ډېر یې غیرقانوني وګڼلي. تاجکستان په ۲۰۲۵ کې له ۱,۷۰۰ ډېر افغانان ایستلي، که څه هم د ملګرو ملتونو له خوا خبرداری ورکړل شوی و

اروپایي هېوادونه هم په دې برخه کې ګام پورته کړی دی. جرمني د چارټر الوتنو له لارې د افغانانو اخراج بیا پیل کړ، له ۲۰۲۴ راهیسې له ۱۰۰ افغان کډوالو څخه ډېر بیرته ستانه شوي دي. اتریش او د ۱۹ اروپایي اتحادیې هېوادونه او ناروې د غیرقانوني افغان کډوالو د بیرته ستنولو لپاره د EU په کچه میکانیزم غوښتنه کړې ده په یوه ورځ کې له پاکستان او ایران څخه له ۲,۰۰۰ ډېر افغان کډوال ایستل شوي و

راتلونکی او پایلې

دا اقدامات د امنیتي ګواښونو او د افغان وګړو سره تړلو جرمونو په اړه د نړیوالې اندېښنې څرګندونه کوي. هېوادونه د خپلو اتباعو د ساتنې اړتیا د نړیوالو مسئولیتونو سره توازن کوي، خو د اخراجونو پراخه کچه د مهاجرت په کنټرول کې د سختۍ څرګندونه کوي

په راتلونکي کې، افغان کډوال به په نړیواله کچه زیات څارل کیږي. چارواکي ټینګار کوي چې قانوني لارې باید د مهاجرت لپاره وکارول شي، او غیرقانوني ننوتنې او جرمونه به جدي پایلې ولري. دا وضعیت د سیمه‌ییزې همکارۍ عاجلې اړتیا ښيي ترڅو مهاجرت په خوندي او عادلانه ډول مدیریت شي