د افغانستان د بدخشان په ولایت کې د یوې محلي طالبانو قوماندان له خوا پر یوه اسماعیلي وګړي وحشيانه تشدد د هېواد د مذهبي اقلیتونو د حقونو او خوندیتوب په اړه جدي پوښتنې راپورته کړې دي. په سوشل میډیا کې خپرېدونکې ویډیوګانې ښيي چې څنګه یو بې وسلې وګړی هدف ګرځول شوی، چې له دې سره په افغانستان کې د نسلي او مذهبي ډلو ترمنځ کړکېچ او بې باورۍ زیاتېدلو خطر رامنځته شوی. دغه پېښه د طالبانو د حکومت هغه ادعاوې هم بې بنسټه وښودلې چې ګواکې دوی ټول وګړي خوندي ساتي.
د بشري حقونو سرغړونې او نړیوالې راپورونه
نړیوالې ادارې او د بشري حقونو تنظیمونو وروستیو راپورونو مخکې له مخکې خبرداری ورکړی چې د طالبانو د سخت دریځو قوانینو له عملي کېدو وروسته، په افغانستان کې مذهبي اقلیتونه، په ځانګړي ډول شیعه، اسماعیلي، هندو او سکه برادري، په منظم ډول محدودېږي. د دغو راپورونو له مخې، اقلیتونه یوازې له مذهبي ازادۍ بې برخې نه کېږي، بلکې مجبورېږي چې ځانګړي نظریات ومني. د بدخشان وروستۍ پېښه د همدې سلسلې یوه برخه ګڼل کېږي، چې نړیواله ټولنه یې جدي اندېښنه راپارولې او پر طالبانو یې د بشري حقونو د مراعت کولو فشار زیات کړی دی.
ټولنیز بې ثباتي او د کارپوهانو نظر
سیاسي او ټولنیز کارپوهان وایي چې د بشري حقونو دا ډول سرغړونې د افغانستان د کورني امن لپاره جدي خطر دی. داسې پېښې په ټولنه کې بې ثباتي رامنځته کوي او د مختلفو نسلي ډلو ترمنځ نفرت زیاتوي. کارپوهان وايي که د طالبانو اداره د خپلو قوماندانانو انفرادي کړنو کنټرول ونه کړي او اقلیتونو ته خوندي چاپېریال برابر نه کړي، نو افغانستان به په نړیواله کچه لا ډېر izolated یا یواځې پاتې شي. د مرستندویه ادارو په وینا، د اسماعیلي او نورو اقلیتونو پر وړاندې تشدد نړیوالې مرستې او د افغانستان د نړیوالې پیژندنې بهیر هم له خنډ سره مخ کولی شي.
د راتلونکي لپاره د افغانستان وضعیت
په افغانستان کې د مذهبي اقلیتونو پر وړاندې د تشدد پېښو زیاتوالی د محلي خلکو کې د امنیت د نشتوالي احساس رامنځته کړی. شنونکي وايي چې د کابل مشرتابه اړتیا لري چې خپلې پالیسۍ بیا وڅېړي څو هېواد له کورني جګړې یا پراخ نسلي شخړو خوندي وساتل شي. نړیواله ټولنه په دوامداره توګه غوښتنه کوي چې په افغانستان کې یوه ټولشموله حکومتولي رامنځته شي، چیرې چې د ټولو دینونو او فرقو خلک مساوي حقوق ولري؛ که داسې ونه شي، د نړیوالې ټولنې باور په افغانستان کې بحالول ناممکنه ګرځي.