د افغان طالبانو د ویاند قاري سعید خوستي له خوا پر پاکستان د «دوهمخیز چلند» تر تورونو وروسته، سیاسي او امنیتي شنونکو د کابل د سرپرست حکومت پر خپلو کړنو او تګلارو جدي پوښتنې راپورته کړې دي. د کارپوهانو په باور، له ۲۰۲۱ کال راهیسې د طالبانو ټوله تګلاره د «ستراتېژیک دوهمخیزتوب» څرګندونه کوي. یعنې له یوې خوا نړیوالې ټولنې ته د نرمښت، اعتدال او سیاسي تعامل څېره وړاندې کېږي، خو له بلې خوا په کور دننه د سختدریځو او وسلهوالو شبکو ملاتړ او ساتنه دوام لري
د تورونو تر شا حقیقت
شنونکي وایي چې پر پاکستان د طالبانو نیوکې تر ډېره د دې لپاره کېږي چې د کابل اداره د خپلو کورنیو او بهرنیو ناکامیو څخه د نړۍ پام واړوي. د دوی په اند، اصلي دوهګونی چلند په کابل کې روان دی؛ هلته چې په رسمي څرګندونو کې د اعتدال خبرې کېږي، خو په عمل کې بېلابېلو وسلهوالو ډلو ته خوندي پناهځایونه او اسانتیاوې ورکول کېږي
د دوحې تړون ژمنې او د ځواک له لارې واک ته رسېدل
طالبانو د دوحې په تړون کې ژمنه کړې وه چې د افغانانو ترمنځ به رښتینې خبرې اترې، سیاسي جوړجاړی او سولهییز حل ته لاره هواره کړي. خو د شنونکو په وینا، د خبرو اترو پر ځای یې د پوځي ځواک له لارې واک ته د رسېدو لاره غوره کړه. د سولې د بهیر په ترڅ کې خوشې شوي زرګونه بندیان بېرته جګړې ته ستانه شول او د کابل د نیولو په عملیاتو کې یې برخه واخیسته، چې دا د ژمنو او عملي کړنو ترمنځ څرګند تضاد ښيي
افغانستان د ترهګرو ډلو په پناهځای بدل شوی
د ملګرو ملتونو د راپورونو له مخې، افغانستان دا مهال د تحریک طالبان پاکستان، القاعده، د خراسان داعش او له شلو څخه د زیاتو نورو وسلهوالو ډلو د فعالیت مرکز بلل کېږي. راپورونه ښيي چې دغه ډلې نه یوازې حضور لري، بلکې په ځینو سیمو کې په پراخې ازادۍ سره فعالیت هم کوي.
له تحریک طالبان پاکستان سره د نږدې اړیکو ادعاوې
نړیوالو ارزونو دا ادعا هم مطرح کړې چې د تحریک طالبان پاکستان ځینو مشرانو ته په افغانستان کې د استوګنې ځایونه، مېلمستونونه، د تګ راتګ اسانتیاوې، د وسلو د ګرځولو جوازونه او نور امتیازات ورکړل شوي دي. شنونکي دا ډول اړیکې د سیمې د امنیت لپاره جدي اندېښنه بولي.
د وسلهوالو ډلو پر وړاندې انتخابي چلند
کارپوهان وایي چې د خراسان داعش پر ضد د طالبانو عملیات تر ډېره د دې لپاره دي چې دغه ډله د دوی د واک لپاره ګواښ ګڼل کېږي. خو په ورته وخت کې، د پاکستان ضد ډلو لکه تحریک طالبان پاکستان او بلوڅ بېلتونپالو ته د فعالیت زمینه برابره پاتې ده، چې دا د طالبانو د دوهګوني معیار څرګندونه کوي
له هند سره د اړیکو پراختیا
یو شمېر شنونکي وایي چې طالبان له یوې خوا پر پاکستان نیوکې کوي، خو له بلې خوا له هند سره خپلې اړیکې په پټه پراخوي. د دوی په باور، دا سیاست د سیمې پر امنیتي او سیاسي توازن اغېز کولای شي
پر رسنیو سخت محدودیتونه
طالبانو د رسنیو د ازادۍ ژمنې کړې وې، خو د خبریالانو او رسنیو پر فعالیتونو محدودیتونه زیات شوي دي. د رسنیو ملاتړو ادارو د راپورونو له مخې، خبریالان له نیونو، ګواښونو او تاوتریخوالي سره مخ دي، چې دا وضعیت د بیان ازادۍ په اړه ژورې اندېښنې راولاړوي
د نجونو او ښځو پر زدهکړو بندیز
د میلیونونو افغان نجونو پر مخ د منځنیو او لوړو زدهکړو دروازې تړلې پاتې دي، او ښځې له ګڼو ټولنیزو او مسلکي فعالیتونو څخه محرومې شوې دي. نړیوال سازمانونه دا پالیسۍ د طالبانو د اعتدال د ادعاوو خلاف بولي
د واک تمرکز او محدود تصمیم نیونه
شنونکي وایي چې په افغانستان کې اساسي پرېکړې د محدودو مشرانو له خوا ترسره کېږي او واک په یوې کوچنۍ کړۍ کې متمرکز دی. د دوی په اند، دا جوړښت د پراخ سیاسي مشارکت او ټولشموله حکومتدارۍ له اصولو سره سمون نه لري
پایله
د کارپوهانو په باور، پر پاکستان د طالبانو تورونه د هغو نیوکو انعکاس دی چې خپله د کابل د تګلارو په اړه مطرح کېږي. دوی وایي، تر هغه چې په افغانستان کې د ترهګرو ډلو حضور، د بشري حقونو محدودیتونه او د پراخ سیاسي مشارکت نشتوالی حل نه شي، د افغانستان او ټولې سیمې ثبات به له جدي ننګونو سره مخ وي