اسلاماباد: د مارچ په ۲۷مه د اروپا په بېلابېلو ښارونو، په ځانګړي ډول ژنیو او هلسنکي کې د بلوچستان په موضوع جوړو شویو کانفرانسونو یو ځل بیا د پاکستان پر ضد د منظم بیانیه جوړولو هڅې ښکاره کړې دي. په دغو غونډو کې جلاوطن بېلتونپال عناصر، سیاسي فعالان، د بهرنیو بشري حقونو استازي او د رسنیو ځینې غړي ګډونوال وو، چې د بلوچستان په اړه یې یو ځانګړی لیدلوری په نړیواله کچه وړاندې کړ
د ډیپلوماټیکو او شننیزو کړیو په وینا، دا کانفرانسونه یوازې علمي یا د بشري حقونو بحثونه نه دي، بلکې د یوه منظم پلان له مخې جوړ شوي فعالیتونه دي، چې هدف یې د پاکستان داخلي چارو ته نړیوال رنګ ورکول او د غلطو معلوماتو له لارې د نړیوال افکارو ګمراه کول دي
د کانفرانس شالید او تنظیموونکي
دغه کانفرانسونه د بلوچ نیشنل موومنټ او له هغې سره تړلو پلیټ فارمونو، لکه فری بلوچستان موومنټ، له خوا تنظیم شوي وو. دا هغه ډلې دي چې له اوږدې مودې راهیسې د بلوچستان په اړه بېلتونپال بیانیه په نړیواله کچه وړاندې کوي.
څارونکي وایي چې د داسې پلیټ فارمونو له لارې نه یوازې د ریاستي دریځ د ننګولو هڅه کېږي، بلکې د بهرنیو قوتونو پام ځان ته اړول کېږي څو د هېواد په داخلي چارو کې د مداخلې زمینه برابره شي. په همدې اساس، دا کانفرانسونه د یوې پراخې اطلاعاتي مداخلې برخه ګڼل کېږي
مهم ویناوال او ګډونوال
په دې کانفرانس کې ګڼ شمېر سیمهییزې او نړیوالې څېرې شاملې وې، چې پکې د بلوچ نیشنل موومنټ مشر ډاکټر نسیم بلوچ هم شامل و، چې په خپله وینا کې یې د پاکستان پر ضد تورونه ولګول
همدارنګه ډاکټر عایشه صدیقه، چې یوه سیاسي شنونکې ده او له بهرنیو ادارو سره تړاو لري، هم ګډون کړی و. د بلوچستان نیشنل ګوند مشر سردار اختر مېنګل هم د یوې مهمې سیاسي څېرې په توګه یاد شوی دی
په نړیواله کچه مرسې مونجه کانو، چې له یوه نړیوال پلیټ فارم سره تړاو لري، او انا لورینا ډېلاګېدېلو، چې د جبري لادرکیو په اړه له یوه نړیوال بنسټ سره کار کوي، هم ویناوې وکړې او د بلوچستان موضوع یې د بشري حقونو له زاویې وړاندې کړه
په کانفرانس کې منظور پښتین، ډاکټر هدایت بلوڅ، ډاکټر نصیر دشتي، ثقلین امام، شیر باز خان او نورو فعالانو هم ګډون درلود، په داسې حال کې چې د اروپا له رسنیزو او ټولنیزو حلقو څخه اینډي ورماوټ او ګیري کارټرایټ هم موجود وو، چې د دې بیانیې په پراخولو کې یې رول ادا کړ
د کانفرانس اجنډا: د “اشغال” بیانیه
د کانفرانس اصلي اجنډا بلوچستان ته د “اشغال شوي سیمه” په توګه کتل او له پاکستان سره یې د الحاق موضوع تر پوښتنې لاندې راوستل وو. ویناوالو په پرلهپسې ډول غوښتنه وکړه چې بلوچستان ته د خپلواکۍ حق ورکړل شي او نړیوالې ادارې په دې اړه مداخله وکړي.
خو د شنونکو په وینا، دا دریځ له تاریخي واقعیتونو سره سمون نه لري. د قلات ریاست له پاکستان سره الحاق د یو قانوني او آئیني بهیر له لارې ترسره شوی و، چې پکې محلي مشرتابه او استازي شامل وو. د دې واقعیتونو له پامه غورځول او بدیل روایت وړاندې کول د تاریخ د تحریف په معنا دی.
د ویناوالو څرګندونې: یو اړخیز دریځ
د ویناوالو په خبرو کې ښکاره یووالی لیدل کېده. نږدې ټولې ویناوې د یو ډول تورونو تکرار وې، لکه جبري لادرکي، د وسایلو پر سر کنټرول او د سیاسي حقونو د کمښت ادعاوې
ماهرین وایي چې دا څرګندونې زیاتره یو اړخیزې دي او په کې د ځمکنیو واقعیتونو بشپړ انځور نه وړاندې کېږي. په ځانګړي ډول په بلوچستان کې د ترهګرۍ، افراطي ډلو فعالیتونه او بهرنی مداخلت قصداً له بحثه غورځول شوي دي
د پاکستان ضد بیانیه او محرکات
د شنونکو په باور، د کانفرانس ګډونوال د یوه ځانګړي ایجنډا له مخې د پاکستان پر ضد منفي بیانیه خپروي. هدف یې د نړیوالې کچې پر پاکستان فشار زیاتول او د هېواد دننه اختلافاتو ته لمن وهل دي
مبصرین زیاتوي چې دا ډول عناصر د داخلي بېثباتۍ له لارې خپل سیاسي او بهرني اهداف مخته وړي او نړیوال فورمونه د همدې لپاره کاروي
د ریاست دریځ او حقایق
د پاکستان رسمي دریځ دا دی چې بلوچستان د هېواد یوه آئیني او جغرافیایي برخه ده، هلته سیاسي بهیر روان دی او د خلکو استازیتوب موجود دی. بېلابېل پرمختیایي پروژې، د بنسټیزو جوړښتونو ښه والی او د سیمهییزو اړیکو پراختیا د دې ثبوت دی چې ریاست د بلوچستان پرمختګ ته ژمن دی.
له بلې خوا امنیتي ادارې وایي چې په بلوچستان کې ځینې عناصر په ترهګرۍ کې ښکېل پاتې شوي او د بهرنیو ملاتړ له لارې د دولت پر ضد فعالیتونه کوي. د دې واقعیتونو له پامه غورځول او یوازې یو اړخ وړاندې کول د حقیقت نیمګړی تصویر وړاندې کوي
د اطلاعاتو جګړه او بیانیه
د شنونکو په وینا، په اوسني عصر کې جګړه یوازې پوځي نه ده، بلکې د اطلاعاتو او بیانیې په ډګر کې هم روانه ده. په اروپا کې دا ډول کانفرانسونه د همدې اطلاعاتي جګړې برخه ګڼل کېږي، چې پکې هڅه کېږي نړیوال افکار د ځانګړي زاویې له لارې متاثره شي
په دې حالت کې د پاکستان لپاره اړینه ده چې یو مؤثر ډیپلوماټیک او معلوماتي تګلاره غوره کړي، څو خپل دریځ په نړیواله کچه په واضح ډول وړاندې کړي
حقیقت که منظم کمپاین؟
په اروپا کې دا ډول غونډو یو ځل بیا دا پوښتنه راپورته کړې چې آیا دا فورمونه واقعاً د بشري حقونو لپاره کار کوي، که د یو ځانګړي سیاسي هدف د پیاوړتیا وسیله دي
شنونکي وایي چې د دې فعالیتونو موخه د حقیقت څرګندول نه، بلکې د بدیل روایت جوړول دي، څو د پاکستان پر ضد نړیواله رایه جوړه شي
په اوسني شرایطو کې اړتیا ده چې د دې ډول بیانیو ژور او بېطرفه تحلیل وشي او نړیواله ټولنه د حقیقتونو له بشپړ انځور سره بلد کړل شي، څو د هر ډول ګمراه کوونکي کمپاین پر وخت او مؤثره توګه مخه ونیول شي