اسلامآباد: د مارچ په ۲۷مه په اروپا کې د بلوچستان په موضوع ترسره شوو کانفرنسونو کې ویناوالو د پاکستان پر ضد یو منظم او تفصیلي بیانیه وړاندې کړه، چې پکې د تاریخي حقایقو، بشري حقونو او سیاسي دریځونو په اړه یو ځانګړی زاویه وړاندې شوې وه او نړۍ ته نیمګړی او مسخ شوی انځور ښودل شوی و. خو د دغو ویناوو له تفصیلي کتنې څرګندیږي چې دا څرګندونې نه یوازې یو اړخیزې وې، بلکې ګڼ مهم حقایق پکې له پامه غورځول شوي وو او د یو ځانګړي اجنډا د پیاوړتیا هڅه شوې وه
د ډاکټر نسیم بلوچ ادعا: “۷۸ کلن اشغال”
د بلوچ نیشنل موومنټ مشر ډاکټر نسیم بلوچ په خپله وینا کې ادعا وکړه چې بلوچستان له تېرو “۷۸ کلونو راهیسې اشغال شوی سیمه” ده او هلته “نسلکشي” روانه ده. هغه وویل چې د بلوچستان پر وسایلو قبضه شوې او خلک له اساسي حقونو بېبرخې دي. هغه له ملګرو ملتونو وغوښتل چې د بشري حقونو د سرغړونو څېړنه وکړي
کارپوهان وایي چې د قلات ریاست له پاکستان سره یوځای کېدل د زور پرته، د اساسي قانوني او حقوقي بهیر له لارې شوي وو، چې پکې سیمهییز مشران او شاهي جرګه شامل وو. د “اشغال” ادعا تاریخي حقیقت تحریفوي. همدارنګه په بلوچستان کې پرمختیايي پروژې او سیاسي نمایندګي د بشپړ محرومیت ادعا ردوي
د انا لورینا ډیلاګېډیلو بیان: جبري لادرکۍ
انا لورینا ډیلاګېډیلو ادعا وکړه چې بلوچستان کې جبري لادرکۍ او ماورای عدالت وژنې زیاتې شوې دي او زرګونه پېښې ثبت شوې دي
شنونکي وایي دا دریځ یو اړخیز دی. پاکستان کې د دې مسلې لپاره کمېسیونونه کار کوي او ګڼې قضیې حل شوي دي. د امنیتي وضعیت او ترهګرۍ رول له پامه غورځول حقیقت مسخ کوي مرسې مونجې کانو بلوچستان او سند “بېاستازو قومونه” وبلل او د خودارادیت غوښتنه یې وکړه پاکستان کې بلوچستان یو آئیني صوبه ده چې منتخب حکومت او استازیتوب لري. د “بېاستازۍ” ادعا حقیقت نه لري او امنیتي ننګونې له پامه غورځوي.
منظور پښتین، ډاکټر هدایت بلوڅ، ډاکټر نصیر دشتي او نورو هم د ریاستي جبر، محرومیت او بشري حقونو خبرې وکړې.
بینالمللي ویناوالو دغه دریځونه په اروپا کې مطرح کړل، چې له مخې یې دا یوازې داخلي نه بلکې نړیوال بیانیه ښکاري.
مهم سوال: څه قصداً له پامه غورځول شوي؟
په دغو ویناوو کې تر ټولو مهم عنصر—ترهګري—تقریباً نه و ذکر شوی.
په بلوچستان کې د BLA، BLF او نورو ډلو فعالیتونه، چې عام خلک او پرمختیایي پروژې په نښه کوي، له پامه غورځول شوي دي.
پاکستان وایي بلوچستان یو آئیني صوبه ده، هلته سیاسي نظام فعال دی او لوی پرمختیايي پروژې روانې دي لکه CPEC.
ترهګري د اصلي ستونزې په توګه پېژندل شوې ده او د هغې پر ضد عملیات روان دي.
پایله: بیانیه که سیاسي اجنډا؟
کارپوهان وایي دا ډول کانفرنسونه د سیاسي اجنډا لپاره کارول کېږي او د بشري حقونو تر نوم لاندې یو اړخیزه پروپاګنډه وړاندې کوي
د اروپا دغه کانفرنسونه ښيي چې د بلوچستان موضوع اوس یوازې سیاسي نه ده، بلکې د بیانیې جګړه هم ده، چې پکې نیمګړی حقیقت وړاندې کېږي او بشپړ انځور نه ښودل کېږي