د دایمي منځګړیتوب محکمه (PCA) په ۲۹ جنورۍ ۲۰۲۶ کې هند ته امر وکړ چې د باګليهر او کیشنګنګا هایدرو پاور پروژو اړوند مهم عملیاتي معلومات وړاندې کړي. غوښتل شوې معلومات د اوبو بندونو کچه، لاګ بوکونه او تخنیکي تحلیلونه شامل وو—دغه معلومات یوازې هند په خپل اختیار کې لري او د تړون د تعمیل لپاره حیاتي ارزښت لري.
سره له دې چې د معلوماتو وروستۍ نېټه د فبرورۍ ۹، ۲۰۲۶ ټاکل شوې وه، هند نه یوازې ځواب ورنه کړ، بلکې اړین معلومات هم ونه سپارل. دا چوپتیا د هند د دوامداره سرغړونې نمونه ده؛ مخکې د ملګرو ملتونو ځانګړو راپور ورکوونکو د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر ۱۶ نېټې پوښتنې هند ته لېږلې وې چې د ډسمبر ۱۶ پورې ځوابونه یې ورکړل شي، خو تر اوسه ۵۵ ورځې وروسته هم هېڅ ځواب نه دی راغلی.
دغه بېعملۍ یوازې د نړیوال قانون د منلو څخه د انکار نښه نه ده، بلکې د هند باور او ښه نیت هم په نړیوالو اړیکو کې کمزوری کوي. په مقابل کې، پاکستان د PCA لارښوونې په بشپړ ډول عملي کړي، تحلیلونه او معلومات وړاندې کړي، او ځان د تړون یوه مسؤله او قانونمنه اړخ په توګه ثابت کړی دی.
مهم ټکي:
- PCA تایید کړې چې د IWT د منځګړیتوب پروسه د هند د نه حاضرېدو په حالت کې هم فعاله پاتې ده.
- د فبرورۍ ۹ نېټې پورې د هایدرو پاور عملیاتي معلومات نه وړاندې کول د هند د مسئولیتونو سرغړونه ده او د ښه نیت نشتون ښيي.
- غوښتل شوي معلومات یوازې په هند کې موجود دي او د تړون د تعمیل د تایید لپاره حیاتي اهمیت لري.
- د هند دوامداره چوپتیا د پاکستان د شواهدو موقف قوي کوي او د هند هر تخنیکي یا قانوني توجیه کمزوري کوي.
- د PCA چمتووالی چې پرته له هند پروسه پرمخ یوسي، د نړیوال قانون اصول ښيي، په ځانګړي توګه د pacta sunt servanda اصول، چې وایي د تړون مسؤلیتونه د یو اړخیزې بېعملۍ له امله ځنډول کیدای نه شي.
د هند د پي سي ای د مهلتونو نه مراعات او د ملګرو ملتونو د پوښتنو ته ځواب ورنه کول د نړیوالو مسؤلیتونو، شفافیت او حساب ورکونې پر وړاندې دوامداره بېاعتنایي ښيي. په مقابل کې، پاکستان په شفاف ډول عمل کړی او د منځګړیتوب پروسې سره بشپړ همغږي لري، چې د نړیوال قانون رعایت او د سندو سیند د اوبو د تړون لاندې د متقابلو حقونو درناوی په واضح ډول څرګندوي.