کابل: د افغان بهرنیو چارو وزیر مولوي امیر خان متقي په کابل کې د “افغانستان او منځنۍ اسیا هېوادونو د مشورتي خبرو” غونډې ته ویلي چې د پاکستان او افغان طالبانو ترمنځ د چین په میزباني خبرې اترې روانې دي. د هغه په وینا، د دې خبرو هدف د دواړو خواوو ترمنځ کړکېچ کمول او ستونزې د مذاکراتو له لارې حل کول دي، او دا بهیر له تېرې پنجشنبې راهیسې روان دی
د سیمهییزو هېوادونو ګډون
دا غونډه د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت په کوربهتوب ترسره شوه چې پکې د ازبکستان، قرغزستان، ترکمنستان، تاجکستان او قزاقستان لوړپوړو استازو ګډون کړی و. غونډه د سیمهییزې همکارۍ، اقتصادي اړیکو او سیاسي همغږۍ په برخه کې مهمه ډیپلوماټیکه پرمختګ بلل کېږي.
د افغانستان سیمهییزه ستراتیژي
متقي وویل چې افغانستان غواړي د خپلې جغرافیې له لارې منځنۍ اسیا له لوېدیځې اسیا سره ونښلوي. د هغه په وینا، دا بهیر د سوداګرۍ، ټرانزیټ، رېلپټلۍ، چاپېریال ساتنې او اقتصادي پرمختګ لپاره مهم ګام دی
هغه زیاته کړه چې په وروستیو کلونو کې د افغانستان او منځنۍ اسیا هېوادونو ترمنځ همکاري زیاته شوې او اوس دواړه لوري د “همکارۍ او فرصتونو” پر بنسټ ګډ دریځ رامنځته کوي
د افغانستان د ثبات ادعا
متقي ادعا وکړه چې په افغانستان کې بشپړ ثبات او امنیت رامنځته شوی، حکومتي نظام پیاوړی شوی او فساد ختم شوی دی، خو شنونکي وایي دا ادعا د ځمکني واقعیت بشپړ انځور نه وړاندې کوي، ځکه نړیوال راپورونه لا هم د وسلهوالو ډلو شتون ته اشاره کوي
د سیمهییزو بدلونونو نړیوال سیاق
هغه وویل چې اوسنی نړیوال وضعیت کې آسیا د اقتصادي ودې لور ته روانه ده، خو لوېدیځه اسیا له کړکېچونو سره مخ ده، نو ځکه سیمهییز هېوادونه باید ګډې همکارۍ ته وده ورکړي
تر ټولو مهم پرمختګ دا و چې متقي تایید کړه د پاکستان او افغان طالبانو ترمنځ د چین په منځګړیتوب خبرې اترې روانې دي. هغه وویل چې هدف د کړکېچ کمول او د ستونزو سولهییز حل دی
د پاکستان دریځ او اندېښنې
پاکستان بیا هم ټینګار کوي چې د افغانستان له خاورې د ترهګریزو فعالیتونو مخنیوی ضروري دی، او د سولې لپاره باید عملي اقدامات وشي
شنونکي وایي د دې غونډې یادونه ښيي چې افغانستان د سیمهییز ثبات لپاره د پاکستان رول له پامه نه شي غورځولی، او د چین په منځګړیتوب خبرې د ډیپلوماټیکو اړیکو د دوام نښه ده
پایله: ډیپلوماسي که عملي بدلون؟
کارپوهان وایي دا غونډه مهمه ډیپلوماټیکه نښه ده، خو پوښتنه دا ده چې آیا دا خبرې به عملي اقداماتو ته واوړي او که یوازې تر بیانونو محدودې پاتې شي، ځکه د پایدارې سولې لپاره عملي ګامونه اړین دي