په افغانستان کې د افراطي فتوا پر سر اندېښنې؛ د سیمې امنیت تر پوښتنې لاندې
د افغانستان د بدخشان ولایت د یوه دیني عالم وروستۍ وینا پراخ غبرګونونه راپارولي دي، وروسته له هغې چې هغه په ښکاره ډول د پاکستان پر ضد د جهاد غوښتنه وکړه. دغه عالم، چې عبدالبصیر بلل کېږي، د راپورونو له مخې د پاکستان حکومت “کافري نظام” بللی او له خپلو پلویانو یې غوښتي چې د طالبانو تر مشرۍ لاندې جګړه وکړي. د نوموړي د وینا ویډیو په ټولنیزو رسنیو کې په چټکۍ خپره شوې او د سیمې په کچه یې پام ځانته اړولی دی.
لانجمنه وینا او د سیمې اندېښنې
د راپورونو له مخې، عبدالبصیر خلکو ته د جهاد د ملاتړ بلنه ورکړې، خو د پاکستان ولس یې له حکومت څخه جلا بللی دی. هغه ادعا کړې چې د پاکستان قانوني نظام “کافري قانون” دی او ویلي یې دي چې پلویان باید د طالبانو د مشر، چې عموماً د امیرالمؤمنین په نوم یادېږي، لپاره جګړې ته چمتو وي.
د هغه دا څرګندونې ګڼو څارونکو ته د اندېښنې وړ بلل شوي دي. د شنونکو په وینا، دا ډول خبرې د دین ناسم تعبیر وړاندې کوي او د یوه ګاونډي هېواد پر ضد د دښمنۍ فضا رامنځته کوي. ځینو عامه شخصیتونو او شنونکو دا هم ویلي چې د کافي علم او صلاحیت پرته د تاوتریخوالي د دیني حکمونو صادرول کولی شي سیمه نوره هم بېثباته کړي.
په همدې حال کې، د نوموړي په ویډیو کې خپله عبدالبصیر هم منلې چې ښايي ډېر لوستی عالم نه وي، خو بیا هم د دین په نوم د جګړې او تاوتریخوالي قوي غوښتنې کوي.
د افراطي بیانونو د خپرېدو په اړه بحث
دغه وینا په افغانستان کې د افراطي نظریاتو د خپرېدو په اړه نوی بحث هم راپارولی دی. ځینې منتقدین وايي چې که داسې توندې خبرې په ازاد ډول خپرېږي، نو دا کار د افراطي نظریاتو د ودې لپاره زمینه برابروي.
د طالبانو د ژمنو په اړه پوښتنې
بل لور ته، د طالبانو مشرتابه په وار وار ویلي چې د افغانستان خاوره به د نورو هېوادونو پر ضد نه کارول کېږي. خو منتقدین وايي چې د عبدالبصیر په څېر ویناوې دا ادعاوې تر پوښتنې لاندې راولي. د هغوی په باور، که له افغان خاورې د پاکستان پر ضد د جهاد غوښتنې کېږي، نو دا د داسې چاپېریال په اړه اندېښنې زیاتوي چېرته چې دا پیغامونه خپرېږي.
څارونکي خبرداری ورکوي چې دیني اصطلاحات کله ناکله د جګړه مارانو د جذب او ایډیولوژیک وفادارۍ د پیاوړتیا لپاره کارول کېږي. کله چې نالوستي یا غیر مسلکي کسان افراطي څرګندونې کوي، نو دین د سولې د پیغام پر ځای د سیاسي وسیلې په توګه کارول کېدای شي.
شنونکي ټینګار کوي چې د داسې افراطي بیانونو مخنیوی د سیمې د ثبات لپاره مهم دی. د دوی په وینا، مسؤل دیني مشرتابه او د تاوتریخوالي د پارولو پر ضد روښانه اقدامات کولی شي د نورو تاوتریخوالو او کړکېچونو مخه ونیسي
نور ولولئ