د هند–ایران اړیکو کړکېچ:د اقتصادي او سوداګریزې همکارۍ کمښت

د هند او ایران ترمنځ اړیکې چې د تېلو، سوداګرۍ او ستراتیژیکو پروژو په پراخ بنسټ ولاړې وې، د نړیوالو او سیمه‌ییزو کړکېچونو له امله جدي ستونزو سره مخامخ شوي دي ،دهلي د ایران سره په اقتصادي او دفاعي همکاریو کې د پام وړ کمښت کړی او د دواړو هېوادونو ترمنځ دودیزه اعتماد هم له فشار سره مخ دی. کارپوهان وایی چې دا وضعیت نه یوازې دوه اړخیزې اړیکې اغېزمنې کړي، بلکې د سیمې د جیوپولیټیک توازن لپاره هم جدي ننګونې رامنځته کوي.

د انرژۍ او سوداګرۍ ننګونې

ایران په کلونو کې د هند لپاره د تیلو یو مهم صادرونکی و، خو د متحده ایالاتو او لویدیځو هېوادونو پر ضد بندیزونو او د منځني ختیځ د تاوتریخوالي له زیاتوالي سره، هند په بېړنیو حالاتو کې د انرژۍ سرچینو تنوع ته لومړیتوب ورکړی. د تیلو واردات یې له ایران څخه راکم کړي، چې دا د دواړو هېوادونو اقتصادي اړیکو ته مستقیم اغېز ورکړی. همدارنګه د بازار د ناڅرګندتیا له امله سوداګریزې معاملې تر فشار لاندې دي

ستراتیژیکې پروژې او امنیتي اندېښنې

د هند–ایران تر ټولو مهمه ګډه پروژه د چابهار بندر ده، چې دهلي یې د سوداګرۍ او لوژستیک اړوند ستراتیژیک ارزښت ته لوړ اهمیت ورکولی دی. خو په وروستیو کلونو کې د امنیتي وضعیت، بندیزونو او نړیوال فشارونو له امله د دې بندر د فعالیت او پانګونې په برخه کې ځنډ او د پام وړ سختۍ لیدل شوې دي. هند غواړي چې د افغانستان، منځني ختیځ او مرکزي آسیا هېوادونو سره د چابهار له لارې اړیکې پیاوړې کړي، خو د ایران سره ګډه کار زمینه اوس تر پخوا ستونزمنه ده

سیاسي او دفاعي همکارۍ ته شاتګ

له اقتصادي برخې څخه، د دفاعي او سیاسي همکارۍ برخه هم تر اغېز لاندې ده. هند لږ تر لږه د ایران سره د ګډو پوځي تمرینونو او امنیتي لوژستیکو په برخه کې د همکاریو اندازه راکمه کړې، ځکه چې دهلي د نړیوالو اړیکو، ځانګړې توګه د متحده ایالاتو ستراتیژیکو اړیکو اصلي ملاتړ غواړي. په دې ترتیب، هند خپل د بهرنیو چارو تګلارې د لویو نړیوالو قدرتونو سره متحد ساتلو ته انډولوي

سیمه‌ییزه اغېزه او راتلونکې احتمالات

د هند–ایران اړیکې یوازې دوه اړخیزې اړیکې نه دي؛ د سیمې پر امنیت، اقتصادي همکارۍ او د سوداګرۍ د لارو باندې مستقیمې اغېزې لري. د ایران سره د اړیکو د کمښت سبب کېدای شي هند د ګاونډیو هېوادونو سره نور اقتصادي او سیاسي همکارۍ پیاوړې کړي، خو په عین وخت کې د وروستي بحران له امله د دواړو هېوادونو ترمنځ اعتماد کمرنګ شوی دی

پایله دا چې د هند–ایران اړیکې اوس په داسې پړاو کې دي چې دواړه هېوادونه ئې د بدلون، بیا کتنې او نوي توازن ته اړتیا لري، ترڅو د سیمه‌ییزې سولې، اقتصادي ودې او ستراتیژیک ثبات لپاره یو منسجم پلان پرمخ بوزي

https://htnpashto.com/22299/ نور ولولئ