د فرانسې ولسمشر ایمانوېل ماکرون د هېواد په دفاعي تګلاره کې د لوی بدلون اعلان کړی او امر یې کړی چې د فرانسې د اټومي سرګلولو شمېر زیات شي. هغه همدارنګه وویل چې فرانسه به نور د خپل اټومي زېرمتون د اندازې په اړه عامه شمېرې نه خپروي. دا پرېکړه په پالیسي کې څرګند بدلون ښيي او په داسې وخت کې شوې چې نړیوال امنیتي کړکېچونه زیات شوي دي.
ماکرون په تلویزیوني وینا کې وویل چې دا ګام د فرانسې د امنیت د خوندي کولو لپاره اړین دی، ځکه نړۍ ورځ تر بلې بېثباته کېږي. هغه ټینګار وکړ چې ملي دفاع باید له نوو ګواښونو سره سم بدلون ومومي. په همدې حال کې یې تایید کړه چې له دې وروسته به د فرانسې د اټومي وسلو په اړه جزییات پټ ساتل کېږي.
له لسیزو احتیاطه وروسته لوی بدلون
فرانسه اوس مهال له ۳۰۰ څخه کم اټومي سرګلولې لري. د نوي امر له مخې به دا شمېر زیات شي. دا به له ۱۹۹۲ کال راهیسې لومړی ځل وي چې فرانسه خپل اټومي ارسنال پراخوي، هغه مهال چې د سړې جګړې له پای وروسته ډېرو هېوادونو خپلې وسلې راکمې کړې وې.
د څو لسیزو لپاره، فرانسې د محدود خو اغېزمن اټومي ځواک تګلاره خپله کړې وه. هدف یې پراختیا نه، بلکې مخنیوی و. خو اوس چارواکي وايي چې د نړیوالو شرایطو بدلون سختو او پیاوړو تدابیرو ته اړتیا لري.
د ماکرون پرېکړه چې د اټومي زېرمتون شمېرې به نور نه افشا کېږي، د لا ډېر پټ ساتلو لور ته اشاره کوي. فرانسوي چارواکي باور لري چې دا به د مخنیوي ځواک نور هم پیاوړی کړي، ځکه احتمالي سیالان به د فرانسې د حقیقي وړتیاوو په اړه ډاډه نه وي.
د نړیوالو کړکېچونو زیاتوالی او د تګلارې بدلون
دا اعلان په داسې حال کې کېږي چې په اروپا او نورو سیمو کې جګړې او پوځي سیالۍ مخ په زیاتېدو دي. روانې جګړې، د سترو قدرتونو ترمنځ بېباوري، او د اټومي ګواښونو اندېښنې ډېری هېوادونه دې ته اړ کړي چې خپلې دفاعي تګلارې بیا وارزوي.
فرانسوي چارواکي ټینګار کوي چې دا پراختیا د مقابلې لټون نه دی، بلکې د ملي حاکمیت ساتنې او ستراتیژیک توازن د ټینګښت لپاره ده. ماکرون د ثبات غوښتنه بیا تکرار کړه، خو ویې ویل چې فرانسه باید د هر ډول وضعیت لپاره چمتو وي.
سره له دې، دا پرېکړه ښايي د نړیوالو څارونکو اندېښنې راولاړې کړي. منتقدین خبرداری ورکوي چې د اټومي وسلو زیاتوالی کېدای شي د وسلو سیالي نوره هم تېزه کړي او د اټومي وسلو د خپرېدو د مخنیوي نړیوالې هڅې کمزورې کړي. خو ملاتړي وايي چې قوي مخنیوی د جګړې د مخنیوي سبب ګرځي، نه د هغې د رامنځته کېدو.
د فرانسې دا پرېکړه د هېواد په دفاعي تګلاره کې تاریخي بدلون بلل کېږي. د اټومي ارسنال پراخول او د معلوماتو پټ ساتل ښيي چې پاریس د ملي امنیت په اړه لا سخت دریځ غوره کړی دی. دا ګام به د متحدینو او سیالانو سره په اړیکو څه اغېز ولري، دا به وخت وښيي، خو اغېزې به یې ښايي د فرانسې له پولو ډېرې واوړي.