افغانستان د سرحدي تیریو، ترهګریزو فعالیتونو او وسلهوالو نفوذونو له کبله د سیمې هېوادونو ته جدي ګواښونه جوړوي. د افغانستان–تاجکستان پر سرحد وروستي پېښې روسیې مشري لرونکي د ګډ امنیت تړون (CSTO) مجبوره کړل چې د تاجک سرحدي ځواکونو لپاره پرمختللې وسلې او تجهیزات برابر کړي، تر څو د افغان سیمې څخه راتلونکې بریدونه دفع کړي.
د امنیتي شنونکو په وینا، افغانستان په چټکۍ سره د سازمانیافته ترهګریزو عملیاتو د ډګر په توګه کار کوي. د نومبر ۲۰۲۵ په پای کې د بدخشان ولایت څخه د ډرون برید په تاجکستان کې د چین د یوه مرکز هدف وګرځېد، چې درې چینایان په کې ووژل شول. څو ورځې وروسته بل سرحدي برید دوه چینايي کارکوونکي ووژل، چې په ټول څلور ورځو کې پنځه کسان وژل شوي او پنځه ټپيان شول. په جنورۍ ۲۰۲۶ کې د تاجک ځواکونو سره په وسلهواله نښتې کې د افغان اصل ترهګرو وسله، لوژستیکي توکي او تجهیزات ترلاسه شول، چې د سازمانیافته نفوذ شبکه تصدیقوي. د افغان سرحد څخه وسلهوال قاچاقیان هم نیول شوي، چې د سیمې څخه د خطرونو جديت څرګندوي.
د ملګرو ملتونو د شننې او بندیزونو د څار ټیم د ۱۶م راپور له مخې، له ۲۰ څخه زیات نړیوال او سیمهییز ترهګریز سازمانونه—لکه القاعده، ، او جماعت انصارالله—د افغانستان له خاورې فعالیت کوي. له ۱۳,۰۰۰ څخه زیات بهرني جنګيالي فعال دي، چې نه یوازې پاکستان، ایران، او منځنۍ آسیا، بلکې د چین اتباع، سیمهییزو تړونیزو پروژو او ستراتیژیکو بنسټونو ته هم مستقیم ګواښونه رامنځته کوي.
شنونکي وايي د طالبانو پالیسۍ د افراطی ډلو لپاره مساعد چاپېریال رامنځته کړی. د طالبانو تر ملاتړ لاندې د مدرسو چټک پراختیا رادیکالي نظریې صادروي، پداسې حال کې چې د ښځو سیسټماتیک فشار او له تعلیم، کار او ټولنیز ژوند څخه د هغوی بېبرخې والي د فقر او ټولنیزو شکایتونو سبب ګرځي، چې ترهګریزو شبکو ته د استخدام زمینه برابروي.
د افغانستان نهکول یا نهخوښي د ترهګریز زیربنا ړنګول د دې سبب شوی چې ناامني، ترهګري، د وسلو قاچاق، مخدره توکو قاچاق، او افراطي روزنه سرحدونه تیروي. شنونکي ټینګار کوي چې سیمهییز سوداګریز لارې، انرژي کوریدورونه او تړونیزې پروژې په زیاتیدونکي خطر کې دي، چې نه یوازې د جنوبي او منځنۍ آسیا بلکې د نړیوالې ټولنې لپاره هم اغیزناک دي.
امنیتي شنونکي وايي د طالبانو سره تعامل باید مشروط، تصدیق کیدونکی او د ترهګریزې شبکې د ړنګولو سره تړلی وي. هغوی د استخباراتي معلوماتو شریکولو، سرحدي همغږۍ، مالي څارنې، او متحد ډیپلوماتیک فشار پراساس ګډه سیمهییزه ستراتیژي غوښتنه کوي، څو ګواښونه کم شي. پرته له حساب ورکونې، عادي کول کولی شي هغه رژیم مشروع کړي چې ترهګري ته زمینه برابروي.
شنونکي پایله کوي چې افغانستان نور یوازې د محلي ستونزې په توګه نه لیدل کېږي؛ دا باید د نړیوالې ترهګرۍ مرکز وپیژندل شي، چې سیمهییزې او نړیوالې پایلې لري.
