د افغانستان اسلامي امارت ویاند ملا ذبیحالله مجاهد په یوه تازه ټلویزیوني مرکه کې ادعا کړې چې په هېواد کې بشپړ امن ټینګ شوی، اقتصاد د ځان بسیاینې پر لور روان دی او خلک د یووالي او سولې تر فضا لاندې ژوند کوي
خو بل اړخ ته نړیوالې څېړنې، د ملګرو ملتونو شمېرې او د میدان واقیعتونه دغه ادعاوې په جدي ډول ننګوي او داسې انځور وړاندې کوي چې پکې امنیتي بحران، اقتصادي زوال او د بشري حقونو پراخې سرغړونې شتون لري
د امن ادعاوې او ترهګریزې ډلې
ملا ذبیحالله مجاهد ویلي چې له څلوېښتو کلونو وروسته افغان ولس لومړی ځل له ثابت امن څخه برخمن شوی او خلک په ډاډه زړه سفر کولی شي.
خو د ملګرو ملتونو د امنیت شورا وروستي راپورونه ښيي چې په افغانستان کې لږ تر لږه ۲۰ نړیوالې ترهګرې ډلې فعالې دي، چې داعش خراسان پکې تر ټولو مخکښه ده
دغه ډله پر ګاونډیو هېوادونو پرلهپسې بریدونه کوي، چې پاکستان یې تر ټولو زیات اغېزمن شوی هېواد بلل کېږي. د افغان پولې له لارې د نفوذ او بریدونو په اړه د پاکستان پرلهپسې شکایتونه د افغان حکومت د بشپړ امن ادعا ردوي
اقتصادي ځان بسیایي که پر بهرنیو مرستو تکیه؟
ملا ذبیحالله مجاهد ویلي چې د تېرو څلورو کلونو بودجه له کورنیو سرچینو تمویله شوې او د هرات په ولایت کې د فابریکو شمېر اته چنده زیات شوی دی
خو د نړیوال بانک او ملګرو ملتونو اقتصادي راپورونه ښيي چې د افغانستان اقتصاد لا هم پر بهرنیو مرستو، غیر رسمي عوایدو او د نشهیي توکو پر قاچاق متکي دی
خصوصي سکتور سخت زیانمن شوی، د بېکارۍ کچه لوړه ده او مرستندویه ادارې لا هم له انساني بحران سره مبارزه کوي. د فابریکو شمېر زیاتوالی هم په ملي کچه د کاري فرصتونو او د خلکو د ژوند د معیار ښه کېدل نه تاییدوي.
د کډوالو ستنېدل او نوی بحران
د اسلامي امارت ویاند ویلي چې په وروستیو کې له ۲۸ لکو زیات کډوال هېواد ته راستانه شوي او ورته خدمات برابر شوي دي. خو د نړیوالو ادارو راپورونه ښيي چې ډېری ستنېدونکي کورنۍ د استوګنې ځای، کار، روغتیايي خدماتو او تعلیمي اسانتیاوو ته لاسرسی نه لري. د خوړو کمښت او د څښاک پاکو اوبو نشتوالی د دوی ستنېدل په یوه نوي انساني بحران بدل کړی دی
افغان حکومت له بشري حقونو سرغړونې
ملا ذبیحالله مجاهد ویلي چې نوی تعزیري قانون د اسلامي شریعت پر بنسټ تشریح شوی او منتقدین د اسلام سطحي پوهه لري. خو نړیوالو بشري حقونو بنسټونو پر دغه قانون جدي اندېښنې څرګندې کړې دي او ویلي یې دي چې دا قانون د ښځو، اقلیتونو او د بیان ازادۍ پر وړاندې محدودیتونه زیاتوي، عدالتي بهیر کمزوری کوي او اختلاف نظر جرم ګرځوي، پر ښځو د زدهکړو او کار محدودیتونه لا هم د نړیوالو نیوکو مرکز دي.
د یووالي ادعا او د واک تمرکز
د اسلامي امارت ویاند ویلي چې په امارت کې هېڅ ډول داخلي اختلاف نشته او ټول د یوه امیر تر مشرتابه لاندې کار کوي. خو ګڼ راپورونه ښيي چې د کندهار او کابل ترمنځ پر تګلارو ژور اختلافات شته او د حکومت دننه ډلبندۍ روښانه دي
واک په عملي ډول د څو محدودو مذهبي مشرانو په لاس کې دی، چې دا چاره د ټولشموله حکومت ادعا تر پوښتنې لاندې راولي